මුල් පිටුව පිහිටීම් මුල්කිරිගල විහාරය

මුල්කිරිගල විහාරය

බෙලිඅත්ත - වීරකැටිය මාර්ග‍යේ මුල්කිරිගල හන්දි‍යෙන් මුල්කිරිගල - ම‍කේවල මාර්ග‍යේ සැතපුමක් පමණ ගිය විට මුල්කිරිගල විහාරයට ප්‍ර‍වේශ විය හැකි ය. වීරකැටිය ප්‍රාදේශීය ‍ලේකම් ‍කොට්ඨාසයට අයත් වේ.

ජනප්‍රවාද සාධක අනුව සද්ධාතිස්ස රජු (ක්‍රි.පූ. 137– 119) ‍මෙකී ප්‍ර‍දේශයේ දඩය‍මේ යන විට විහාරයක් ඉදි කිරීමට ‍යෝග්‍ය භූමියක් බව වැද්‍‍දෙකු විසින් ‍පෙන්වා දුන් නිසා‍වෙන් මූ කිවු ගල වූ භූමිය මුල්කිරිගල නම් වූ බව කියැ‍වේ. එ‍මෙන් ම මෙම විහාරය හක්මණ උමංගල හා උමගකින් සම්බන්ධ බවත් නා ර‍ජෙකු විසින් නිර්මාණය කළ බවටත් ජනප්‍රවාද ‍වේ. හත්වන සියවසට අයත් මුල්කිරිගල ශිලා ‍ලේඛන‍යේ සාධක මත ‍මෙම විහාරය එ කල සම්භාව්‍ය තත්ත්ව‍යේ පැවති බව තහවුරු වේ. 12 වන සියවසට අයත් මානාභරණ රජු‍ගේ කටගමුව ශිලා ‍ලේඛන‍යේ “තලා මුහුද්ගිරි විහාරය” වශ‍යෙන් හඳුන්වන විහාරය ‍මෙකී විහාරය බව පිළිගැ‍නේ. ක්‍රි.පූ. 2 වන සියව‍‍සේ දී කාවන්තිස්ස රජු කරවූ බවට වංශ කථා‍වේ සඳහන් සමුද්ගිරි විහාරය ‍මෙය විය හැකි බවට ද අදහස් ඉදිරිපත් වී ඇත.

මුල්කිරිගල විහාර‍යේ ආරම්භය පිළිබඳව නිශ්චිත මත ඉදිරිපත් වී නැතත් අවට ‍ලෙන් පද්ධතිය හා විහාරය ඉදි කිරීමට ‍‍ගෙන ඇති පරිශ්‍රමය අනුව පැහැදිළි වන්‍‍නේ ‍‍‍ඓතිහාසික යුගයේ සිට ම මහා රජ්‍ය අනුග්‍රහයක් ලද භූමියක් බව ය. මහනුවර කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රාජ්‍යය සම‍‍යේ දී ‍මෙකී විහාරයේ ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතු සිදු ‍කොට ලෙන් කිහිපයක් මහනුවර සම්ප්‍රදා‍යේ පහතරට ශෛලියේ සිතුවමින් අලංකාර කර ඇත. ලන්‍‍දේසි අවධි‍යේ ‍මෙම විහාරය අඩම්ස් බර්ග් නමින් හැඳින් වූ බවට ද සාධක ද වේ.